धान उत्पादन बढेपनि चामलको मूल्य आकाशियो
झापा । गत बर्षको तुलानामा यो बर्ष धान उत्पादनमा वृद्धि भएको छ । तर, धान उत्पादन बढेपनि चामलको मूल्य भने आकाशिएको छ ।
कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले गएको पुस २२ मा सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा धान उत्पादन ४.३३ प्रतिशतले बढेको उल्लेख छ । ०७९/८० मा ५४ लाख ८६ हजार ४ सय ७२ टन उत्पादन भएको धान ०८०/८१ मा ५७ लाख २४ हजार २ सय ३४ टन पुग्यो । विगत चार वर्षको औसत उत्पादन तुलना गर्दा यस वर्ष धान उत्पादन ५.०८ प्रतिशतले वृद्धि भएको मन्त्रालयकै तथ्यांकले देखाएको छ ।
धान उत्पादन बढी भएकै वर्ष चामलको मूल्य अचाक्ली बढेपछि उपभोक्ता मारमा परेका छन् । धान उत्पादनमा भएको वृद्धिअनुसार बजारमा चामलको मूल्य घट्नुपर्ने हो । धान उत्पादन हुने सिजनमा विगतमा त्यसै पनि मूल्य घट्थ्यो । गत वर्ष बोरामा २ सय ५० रुपैयाँदेखि ३ सय रुपैयाँ सस्तो भएको थियो । तर यो वर्ष उल्टो परिणाम देखिएको छ । सरकारले धान उत्पादनको तथ्यांक बढेको देखाइरहँदा सिजनमै चामलको मूल्य अचाक्ली बढेको छ ।
दुई महिनामै प्रतिबोरा (२५ किलो) जिरा मसिनो चामल २५० रुपैयाँले बढेको होलसेल व्यवसायी बताउँछन् । ‘२५ किलो बोराको जिरा मसिनो चामलको मूल्य २ हजार ५० रुपैयाँबाट बढेर २३ देखि २४ सय रुपैयाँ पुगेको छ,’ होलसेल व्यवसायी सञ्जय फुयाँलले भने, ‘स्वदेशी धान बजारमा आइसकेको अवस्थामा मूल्य बढ्नु नपर्ने हो । तर भारतले २० प्रतिशत निर्यात शुल्क लगाएको बहानामा यता मूल्यवृद्धि गरियो ।’
भारतले निर्यातमा शुल्क लगाएपछि यहाँका उद्योगीले भारतकै मूल्यमा बिक्री गरिरहेका हुन् । सरकारले मूल्य नियन्त्रणमा ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ । खुद्रा बजारमा एक महिनाको अनुपातमा चामलको मूल्य बोरामा २ देखि ३ सय रुपैयाँ बढेको नेपाल उद्योग वाणिज्य महांसघका व्यापार समिति सदस्य चन्द्र थापाले बताए ।
‘गतवर्ष पुसको तुलनामा एक बोरामै चामलको मूल्य ५/६ सय रुपैयाँसम्म बढेको छ । पछिल्ला दुई महिनाको कुरा गर्दा २ देखि ३ सय रुपैयाँ वृद्धि भएको छ,’ खाद्यान्नको व्यापारसमेत गर्दै आएका थापाले भने, ‘गत वर्षको पुस–माघमा चामलको मूल्य प्रतिबोरा १६ सयदेखि १७ सय रुपैयाँ थियो । अहिले प्रतिबोरा २२ देखि २३ सय रुपैयाँ पुगेको छ । बजारमा नयाँ धान आइसकेको अवस्थामा मूल्य घट्नुपर्नेमा उल्टो बाटोमा छ ।’ विगतमा धान उत्पादन हुने सिजनमा मूल्य घट्थ्यो । गत वर्ष बोरामा २ सय ५० रुपैयाँदेखि ३ सय रुपैयाँ सस्तो भएको थियो । यसपालि भने झन् महँगोमा बेच्नुपरेको थापाको भनाइ छ ।